του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ. Κωνσταντινίδη
Ο Άτλας ήταν γιος του Τιτάνα Ιαπετού και της Κλυμένης. Με την Πλειόνη απέκτησε τις κόρες Πλειάδες, με την Αίθρα τις Ιάδες και με την Εσπερίδα τις Εσπερίδες. Ο Γίγαντας Άτλας αναφέρεται σε πολλές παραδόσεις. Υπήρξαν πολλοί με το ίδιο όνομα. Άλλοτε θεωρείται γιος του Ιαπετού και της Ασίας (Ωκεανίδας) ή γιος του Ουρανού και αδελφός του Κρόνου.
Στη μάχη των Γιγάντων εναντίον των Θεών, ο Ζευς τον τιμώρησε να κρατά σε όλη του τη ζωή πάνω στους ώμους του τη Γη και τον θόλο του Ουρανού. Είχε το βασίλειό του στη Βορειοδυτική Αφρική, ολόγυρα από το ομώνυμο όρος, και στη δικαιοδοσία του τη χώρα των Εσπερίδων, που βρισκόταν στο τέλος της Δύσης, όπως και τη χώρα των Υπερβορείων.
Κάποτε ο Ηρακλής πήγε να φέρει τα Μήλα των Εσπερίδων. Στην επιστροφή του συνάντησε τον Άτλαντα, που κρατούσε στους ώμους του τη σφαίρα της Γης. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άτλας γνώριζε το βάθος του Ωκεανού και είχε τοποθετήσει κίονες (κολώνες) που στήριζαν την Ευρώπη —και, σύμφωνα με άλλη παράδοση, τη Γη— για να μην βυθιστεί στα Τάρταρα του Ωκεανού.
Ο Άτλας, από τη θέση του βασιλείου του, είχε τη δυνατότητα να βοηθά τους Έλληνες της αρχαιότητας στα υπερπόντια ταξίδια τους, ώστε να διαδίδουν τον Πολιτισμό. Από το όνομα του όλοι οι χάρτες πήραν την ονομασία ΑΤΛΑΣ.
1. Ο ΠΕΡΣΕΑΣ
Ένας άλλος ήρωας της αρχαιότητας, γιος του Τιτάνα Ιαπετού και της Κλυμένης, ήταν και ο Περσέας. Κι αυτός ταξίδεψε στον Ατλαντικό Ωκεανό και αλλού.
Ο Περσέας, στη μεγάλη εκστρατεία του στην Εσπερία, σκότωσε τη Μέδουσα Γοργώ. Όταν επέστρεφε στην Ελλάδα, πετώντας στον Ουρανό με το φτερωτό άλογό του, τον Πήγασο, έστρεψε τα μάτια της Μέδουσας προς τον Άτλαντα. Ο Άτλας αμέσως πέτρωσε και μεταμορφώθηκε στο ομώνυμο όρος της Βορειοδυτικής Αφρικής.
2. Ο ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ
Είναι γιος του Τιτάνα Ιαπετού και της Κλυμένης. Το όνομά του αλληγορεί τον «προγνωρίζοντα, τον προμανθάνοντα, τον προνοητικό και διορατικό. Προέβλεπε τα πάντα και γνώριζε ότι συγκεκριμένα αίτια ή ενέργειες επιφέρουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Σύμφωνα με την παράδοση, έκλεψε το Πυρ από τους Θεούς και το έδωσε στους ανθρώπους.
3. Ο ΕΠΙΜΗΘΕΑΣ
Κι αυτός είναι γιος του Ιαπετού και της Κλυμένης, αντίθετος στον χαρακτήρα και στις ενέργειες από τον αδελφό του Προμηθέα. Το όνομά του σημαίνει τον σκεπτόμενο μετά το πάθημα ή τον παθόντα και μαθόντα.
Ο Επιμηθέας ο νεότερος (+/- 14.000 Π.Ε.) νυμφεύτηκε την Πανδώρα και απέκτησαν μια θυγατέρα, την Πείρα, η οποία παντρεύτηκε τον Δευκαλίωνα, τον βασιλιά που επέζησε στον ομώνυμο Κατακλυσμό
Η Πανδώρα ήταν η γυναίκα που την έπλασε —θα λέγαμε, τη μόρφωσε— ο Ήφαιστος με την Αθηνά στον Όλυμπο. Σύμφωνα με την παράδοση, κάθε θεός ή θεά την προίκισε με ένα προτέρημα: ομορφιά, επιδεξιότητα, χάρη, πειθώ και λόγο, Μόνο ο Ερμής την προίκισε με την πονηριά και το ψέμα.
Ο Δίας την προόριζε για γυναίκα του Προμηθέα, προς τιμωρία του επειδή έκλεψε από τον Όλυμπο τη φωτιά και την έδωσε στους ανθρώπους. Ο Προμηθέας ειδοποίησε τον αδελφό του να μην δεχθεί την Πανδώρα για γυναίκα του, επειδή θα κληροδοτούσε στους ανθρώπους πολλά δεινά.
Ο εύπιστος όμως Επιμηθέας θαμπώθηκε από την ομορφιά της και την νυμφεύτηκε.
Η Πανδώρα έφερε ως δώρο από τον Όλυμπο ένα πιθάρι, σφραγισμένο με όλα τα καλά και τα κακά του ανθρώπινου γένους. Ανυπόμονη όμως το άνοιξε και αμέσως ξαναγύρισαν στον Ουρανό όλα τα καλά. Πρόφθασε να το ξανακλείσει όταν είχαν απομείνει μέσα όλα τα κακά, που ήταν τοποθετημένα στον πυθμένα του πιθαριού.
Το μόνο καλό που έμεινε στο πιθάρι ήταν η Ελπίδα, που κληρονόμησαν σαν παρηγοριά οι άνθρωποι.
Για τη ζωή και το έργο του Επιμηθέα δεν έχουν γραφτεί πολλά. Ο μύθος πλάστηκε στους χρόνους του Ησιόδου.
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
α/ Ο Άτλας και τα παιδιά του δείχνουν τη ναυτική περιπλάνηση του Ελληνικού γένους από τη βαθιά αρχαιότητα, η οποία συνεχίζεται χωρίς διακοπή και σήμερα.
β/ Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια εντάσσονται και οι πανάρχαιες οργανωμένες εκστρατείες των Ελλήνων —η Αργοναυτική Εκστρατεία και η εκστρατεία στην Τροία— για τη διάδοση του Πολιτισμού τους στον κόσμο.
γ/ Την περιπλάνηση από τα πανάρχαια χρόνια συνεχίζει ο ναυτικός Ελληνικός λαός με τις διαδοχικές μεταναστευτικές ροές του, προς δημιουργία αποικιών ανά τον κόσμο, προς διάδοση του Πολιτισμού, αλλά και προς ικανοποίηση της δίψας «του ειδέναι», για να γνωρίσει τον κόσμο.
Ακόμη και σήμερα, στα πιο ακραία και δυσπρόσιτα μέρη του κόσμου, θα βρεις Έλληνες, οι οποίοι βρέθηκαν εκεί παρακινημένοι από τη φλόγα της γνωριμίας.
δ/ Ο Άτλας, κατά τα φαινόμενα, είχε δημιουργήσει μια βάση περί το Γιβραλτάρ και στήριζε τα ταξίδια στον Ατλαντικό —ανεφοδιασμό, παροχή μετεωρολογικών πληροφοριών, ασφάλεια πλόων, ανάπαυση πληρωμάτων κ.ά.
ε/ Ο γάμος του επιπόλαιου Επιμηθέα με την Πανδώρα είναι διαχρονικός και χαρακτηρίζει και τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος πρώτα ακολουθεί τον κακό δρόμο και μετά μαθαίνει και διορθώνει την πορεία του. Πάντα όμως είχε σύμμαχο την Ελπίδα.
στ/ Ποτέ όμως, ως τώρα, δεν είχε προχωρήσει τόσο βαθιά στο σκοτεινό τούνελ όσο έχει οδηγηθεί στη σημερινή εποχή με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Και ενώ οι Προμηθείς που την κατασκεύασαν τον προειδοποιούν ότι, με το όργανο αυτό, που προσπαθεί να γίνει ισόθεος , αν συνεχίσει τηνίδια πορεία , θα οδηγηθεί στην άβυσσο της ολοσχερούς καταστροφής.
αυτός προχωρεί ακάθεκτος προς την πιθανή καταστροφή του.
ζ/ Εδώ ο μύθος τελειώνει και αρχίζει η πραγματική εναγώνια πάλη με τον εαυτό του, προκειμένου να απαλλαγεί από τις αυταπάτες και τα στερεότυπα που τον έριξαν στο τούνελ της ψεύτικης Αμάλθειας.
η/ Το «Κέρας της Αμάλθειας» συμβολίζει την αστείρευτη πηγή αφθονίας (10/9/26)
Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org
