του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη

Η συνταρακτική πτώση της Νινευή, της Βαβυλώνας και της Αιγύπτου και η υποδούλωσή τους στους Πέρσες, η λίγο νωρίτερα πτώση της Τροίας, οι κάτοικοι της οποίας ανήκαν στην ίδια φυλή με τους καταστροφείς της, οι τραγικές περιπέτειες των ηρώων που μετείχαν στην εκστρατεία, καθώς και οι εξοντωτικοί πόλεμοι μεταξύ των ελληνικών πόλεων (Άργος, Σπάρτη, Κόρινθος, Θήβες, Αθήνα), αλλά και η ολοκληρωτική εξαφάνιση πόλεων, όπως της Ποτίδαιας, των Σταγείρων, των Πλαταιών, της Μυτιλήνης κ.ά., των οποίων οι κάτοικοι κατεσφάγησαν ή πουλήθηκαν ως δούλοι, αποκάλυψαν στους ανθρώπους τα ελαττώματα, τα ασυγκράτητα πάθη, τα άγρια ένστικτα, την τρομερή εγωπάθεια και την ψυχική σκληρότητα του ανθρώπου.
Από το αποτρόπαιο αυτό καμίνι ξεπήδησαν φλόγες που συντάραξαν και αναστάτωσαν τις ψυχές των ανθρώπων. Για τους Έλληνες αυτό αποτέλεσε σημείο καμπής. Κάτι έπρεπε να γίνει.
Ανήσυχοι από τις τραγωδίες των ίδιων και των γύρω λαών, οδηγήθηκαν σε ώριμο προβληματισμό για το μέλλον του ανθρώπου της εποχής τους. Ο ψυχικός πόνος και τα δεινά κινητοποίησαν το πνεύμα των σοφών και μορφωμένων της εποχής, οι οποίοι αναζήτησαν τρόπους ώστε να αποφευχθούν στο μέλλον τόσο μεγάλες καταστροφές, εξανδραποδισμοί, σκληρότητα, πόνος και δάκρυα.
Άρχισαν να μελετούν τρόπους καλύτερης διακυβέρνησης των πόλεων. Πρώτος ο Ηράκλειτος, γύρω στο 500 π.Χ., διατύπωσε ριζοσπαστικές αντιλήψεις για την κοινή ανθρώπινη τάξη και τον νόμο, σε μια εποχή κατά την οποία ο ξένος συχνά ήταν δούλος, ανεπιθύμητος ή εχθρός και μπορούσε ακόμη και να οδηγηθεί στον βωμό και να θυσιαστεί στους θεούς.
Τότε αναδείχθηκαν ελεύθερα πνεύματα που πίστευαν στην ελευθερία του ατόμου ως υπέρτατο αγαθό. Οι αρχαίοι Έλληνες σοφοί δίδαξαν έκτοτε όχι όσα σχετίζονταν με τον πόλεμο, τις εκστρατείες και τους εξοπλισμούς, αλλά το πώς θα μορφωθεί και θα διοικηθεί καλύτερα ο άνθρωπος και η πολιτεία.
Από τον Θαλή έως τον Αριστοτέλη, επηρεασμένοι και από την ορφική φιλοσοφία και λατρεία, αναζητούσαν τρόπους αποφυγής των πολέμων, ώστε οι άνθρωποι να ζουν ήρεμοι και ελεύθεροι τον βίο τους.
Τότε έκαναν θεσμό τους Αθλητικούς Αγώνες και τους ονόμσαν Ολυμπιακούς προς τιμήν του Δία και των Ολύμπιων θεών . Τον αθλητικό αγώνα χρησιμοποίησαν για την αποφυγή πολέμων μεταξύ των Ελληνικών πόλεων . Και με την Ανακωχή θέσπισαν το σταμάτημα των πολέμων όσο διαρκούσαν οι αγώνες
Τότε αντιλήφθηκαν ότι οι άνθρωποι είχαν ανάγκη από μόρφωση, για να αλλάξουν τη νοοτροπία του σκληρού και αιμοχαρούς πολεμιστή. Είχαν, επίσης, ανάγκη να εντάξουν στην κοινωνία τις ηθικές αξίες ,όπως τις ακόλουθες και άλλες:
* Ισορροπία, φρόνηση, σωφροσύνη, μετριοφροσύνη.
- Ευψυχία, ελευθερία, αυτονομία.
- Ευκοσμία, κάλλος, αλήθεια.
- Ανδρεία, πειθαρχία, ατομική ευθύνη.
- Φιλία, έρωτας, αγάπη, δικαιοσύνη.
- Φιλοπατρία, συνεργασία, ειρήνη.
- Οικογένεια, ενότητα, φιλία.
- Αρετή, αλληλεγγύη, εντιμότητα,
- Σεβασμός προς τον άνθρωπο, εφαρμογή των νόμων
- Έρωτας προς το γυναικείο φύλο και αγάπη και σεβασμός προς τη γυναίκα.
- Η δίψα του «ειδέναι»-παιδεία
- Θαυμασμός προς το Σύμπαν και τη θεία πρόνοια.
- Σεβασμός προς τη Φύση, τη μεγάλη μας Μητέρα, κ.ά.
Οι αξίες αυτές θα έπρεπε να αποτελούν καθήκον των πολιτών, να γίνονται σεβαστές και να τηρούνται. Έτσι, οι πολίτες διαφωτίστηκαν και εμπλουτίστηκαν με ανώτερες ηθικές αξίες.
Αντιλήφθηκαν τα αγαθά της ειρήνης για κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα, θρησκευτικές πεποιθήσεις και άλλες διαχωριστικές διαφορές. Η ειρήνη ευνοεί πρωτίστως τη μητέρα και το παιδί, δίνοντάς της τη δυνατότητα να το αναστήσει και να το μεγαλώσει, χωρίς να κινδυνεύει να το χάσει στον πόλεμο.
Μέσα από τους θρήνους, τις οιμωγές των ανθρώπων, τη δουλεία και την έσχατη εξαθλίωση ξεπήδησε σαν φλόγα το ελληνικό πνεύμα και διαδόθηκε στον Ελληνισμό. Οι Έλληνες, όμως, δεν το κράτησαν μόνο για τον εαυτό τους, αλλά το διέδωσαν ως δωρεά και σωτηρία σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο.
Ο πανανθρώπινος πόνος και η ακραία δυστυχία γέννησαν την πανανθρώπινη σωτηρία. Αυτό ήταν το σάλπισμα που γέννησε τον ωραιότερο πολιτισμό των αρχαίων σοφών, ο οποίος εξημέρωσε τους ανθρώπους, διαμόρφωσε καλύτερους πολίτες και έθεσε το «μέτρο του βίου» των πολιτισμένων ανθρώπων. Έναν πολιτισμό που εξημέρωσε τους ανθρώπους και τους έκανε «ενάρετους» και, κατά τον Σωκράτη, «καλούς κἀγαθούς», πέρα από τα συμφέροντα ατόμων, ηγετών, ομάδων, φυλών ή θρησκειών, τα οποία απέβλεπαν στην υποδούλωση και εκμετάλλευση των άλλων ανθρώπων.
Αυτοί έθεσαν τις ευγενείς έννοιες «Πατρίδα», «Ελευθερία», «Δικαιοσύνη», «Δημοκρατία», έννοιες πανανθρώπινες, που θα μπορούσαν να ωφελήσουν όλους τους λαούς και όλους τους ανθρώπους.
Και όταν άρχισαν να εφαρμόζουν τις έννοιες αυτές και να τις καθιστούν θεσμούς, ξεχύθηκαν με τα πλοία τους για να τις μεταδώσουν στον τότε γνωστό κόσμο, δημιουργώντας αποικίες και ζώντας ειρηνικά με τους γηγενείς λαούς.
Έκτοτε, σύμφωνα με την αντίληψή μου, οι Έλληνες δεν επιδίωξαν κατακτητικούς πολέμους, αλλά αγωνίστηκαν και για την απελευθέρωση υπόδουλων αδελφών.
Κατηγορούν τον Μέγα Αλέξανδρο ότι έγινε κατακτητής της Ανατολής. Όμως, ο Αλέξανδρος δεν υπήρξε μόνο κατακτητής, αλλά και φορέας διάδοσης του ελληνικού πνεύματος. Μετέφερε στις χώρες από τις οποίες πέρασε τις ιδέες της Ελευθερίας και της Δικαιοσύνης, σεβάστηκε, σε σημαντικό βαθμό, τα τοπικά καθεστώτα και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, ενώ διέδωσε τον ελληνικό τρόπο ζωής, την πνευματική καλλιέργεια, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και τις ελληνικές αξίες. Γι’ αυτό και η παρουσία του άφησε βαθύ αποτύπωμα στην Ανατολή.
Ο υπόλοιπος όμως κόσμος δεν είχε τις ίδιες απόψεις με τους Ελληνες και ιθ Ρωμαίοι τον θεώρησαν εύκολο αντίπαλο και τον κατέκτησαν. Το χειρότερο όμως ήταν η πνευματική αλλοίωση που του έκαναν με την αλλαγή της πατρώας του θρησκείας. Εκτοτε οι Ελληνες σταμάτησαν να είναι φωτοδότες και έγιναν επί μακρόν δούλοι
Αλλά, ας δούμε τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο. (στο επόμενο)
(7/11/26)
Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org



