ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη

Η ιστορική κληρονομιά της Μακεδονίας και η Συμφωνία των Πρεσπών
Είναι πράγματι εξοργιστικό να διαβάζει κανείς, από τη μία πλευρά, την ιστορία της αρχαίας Μακεδονίας και, από την άλλη, τις πολιτικές αιτιολογίες που οδήγησαν στην αποδοχή της ονομασίας «Βόρεια Μακεδονία», καθώς και στην αναγνώριση της μακεδονικής γλώσσας και της σχετικής εθνικής ορολογίας για το γειτονικό κράτος.
Προσωπικά, συγκλονίστηκα διαβάζοντας στην «Ωγυγία» του Αθανασίου Σταγειρίτη, έκδοση Βιέννης του 1815, όσα αναφέρονται σχετικά με την καταγωγή και τη διαδοχή των βασιλέων της Μακεδονίας.
Α. Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ
Οι Τημενίδες και η καταγωγή από το Άργος
Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, οι απόγονοι του Τήμενου ονομάστηκαν Τημενίδες και συνδέθηκαν με τη βασιλική δυναστεία του Άργους.
Ο Τήμενος θεωρούνταν απόγονος του Ηρακλή και ανήκε στη γενεαλογική παράδοση των Ηρακλειδών. Από αυτή την παράδοση προέρχεται και η σύνδεση της μακεδονικής βασιλικής οικογένειας με το Άργος.
Ο Σταγειρίτης παραθέτει επίσης παλαιότερες γενεαλογικές αναφορές, στις οποίες περιλαμβάνεται ο Φείδων, βασιλιάς του Άργους, γνωστός από την αρχαία παράδοση για τις παρεμβάσεις του στα μέτρα και στα σταθμά.
Ο Κάρανος και η ίδρυση του μακεδονικού βασιλείου
Σύμφωνα με μία μεταγενέστερη παράδοση, ο Κάρανος, αδελφός του Φείδωνα, επιθυμώντας να αποκτήσει δική του εξουσία, συγκέντρωσε στρατιωτική δύναμη από το Άργος και άλλες περιοχές της Πελοποννήσου.
Συμμάχησε με βασιλιά των Θρακών των Ορεστών και, ύστερα από στρατιωτικές επιχειρήσεις, κατέκτησε εδάφη της Μακεδονίας. «Οι Ορέστες, αρχαίο φύλο της Ορεστίδας, στην περιοχή της σημερινής Καστοριάς, είχαν δικό τους βασιλιά, τον Αντίοχο, ο οποίος μνημονεύεται από τον Θουκυδίδη κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Τότε όλη η περιοχή βορείως του Ολύμπου έως την Προποντίδα ονομαζόταν Θράκη και ήταν Ελληνική. Το όνομα Μακεδονία δόθηκε αργότερααπό τον βασιλιά Μακεδνόν γιό του Δία και εγγονό του Δευκαλίωνα
Η παράδοση παρουσιάζει τον Κάρανο ως τον πρώτο βασιλιά του μακεδονικού βασιλείου και ιδρυτή της δυναστείας των Αργεαδών ,αλλά δεν είναι απόλυτα ακριβές
Η ονομασία της Μακεδονίας κατά τον Ησίοδο
Η αρχαία μυθολογική παράδοση συνδέει την ονομασία της Μακεδονίας με τον Μακεδόνα, γιο του Δία και της Θυίας, κόρης του Δευκαλίωνα.
Ο Ησίοδος στη «Θεογονία» αναφέρει:
«ἡ δ’ ὑποκυσαμένη Διὶ τερπικεραύνῳ
γείνατο Μάγνητα Μακεδόνα θ’ ἱππιοχάρμην,
οἳ περὶ Πιερίαν καὶ Ὄλυμπον δώματ’ ἔναιον».
Σε νεοελληνική απόδοση:
«Και εκείνη, αφού ενώθηκε με τον Δία που χαίρεται τους κεραυνούς, γέννησε τον Μάγνητα και τον Μακεδόνα, τον φημισμένο για την πολεμική του ικανότητα με τα άλογα, οι οποίοι κατοικούσαν γύρω από την Πιερία και τον Όλυμπο».
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι αποτελεί μαρτυρία της αρχαίας μυθολογικής παράδοσης για την ονομασία της Μακεδονίας και τη σύνδεσή της με τον Όλυμπο και την Πιερία.
Σε άλλες παραδόσεις ο Μακεδόνας αναφέρεται ως Μάκεδνος και συνδέεται με διαφορετική γενεαλογία. Του αποδίδονται δύο γιοι, ο Πίερος και ο Ημαθίων, από τους οποίους συνδέθηκαν ονομαστικά η Πιερία και η Ημαθία.
Ο μύθος του τροπαίου και του λιονταριού
Μία άλλη παράδοση αναφέρει ότι ο Κάρανος, αφού νίκησε σε μάχη έναν γειτονικό ηγεμόνα, τον Κισσέα, έστησε τρόπαιο σύμφωνα με τα αργειακά έθιμα.
Κατά τη διήγηση, ένα λιοντάρι κατέβηκε από τον Όλυμπο και ανέτρεψε το τρόπαιο, εξαφανιζόμενο στη συνέχεια.
Ο Κάρανος εξέλαβε το γεγονός ως θεϊκό σημάδι και αποφάσισε να μην επαναλάβει την πράξη. Σύμφωνα με την ίδια παράδοση, ούτε οι απόγονοί του ούτε ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος συνήθιζαν να στήνουν τρόπαια, επειδή θεωρούσαν ότι κάτι τέτοιο θα προκαλούσε μεγαλύτερη έχθρα στους ηττημένους αντιπάλους τους.
(19/11/26)
Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog:http://www.amphiktyon.blogspot.comAmphiktyon Official Site:http://www.amphiktyon.org


