Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
Ως τώρα είδαμε την επιστήμη να προοδεύει σε όλους τους τομείς, αλλά περισσότερο στον τεχνολογικό. Παρ’ όλα αυτά, αντί να βελτιωθεί το περιβάλλον, έχει χειροτερεύσει και τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά σε ολόκληρο τον πλανήτη και
Η ανθρωπιστική πορεία
Τούτο οφείλεται, κατά μία άποψη, στο γεγονός ότι η νεότερη επιστήμη, αντί να επιδοθεί στην έρευνα του ανθρώπου και να εμβαθύνει στη φύση του για να τον βελτιώσει , στράφηκε προς άλλη κατεύθυνση.
Εγκατέλειψε την προσπάθεια εκείνων που, κατά τρόπο αξιοθαύμαστο, έθεσαν ως πρώτιστο μέλημα τα προβλήματα του ανθρώπου και της κοινωνίας. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Αναξαγόρας, ο Ηράκλειτος, ο Πυθαγόρας, ο Εμπεδοκλής, ο Σωκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης και άλλοι Έλληνες σοφοί. Κατά την άποψη αυτή, μετά την υποδούλωση του Ελληνισμού εγκαταλείφθηκε σταδιακά η ανθρωπιστική πορεία και ακολουθήθηκε η υλιστική.
Η υλιστική πορεία
Ο άνθρωπος αφέθηκε στη διάθεση των παθών του, τα οποία, εκ φύσεως και λόγω της ανθρώπινης ατέλειας, τον επηρεάζουν, τον κατευθύνουν, τον συγκλονίζουν και συχνά τον κυβερνούν.
Ορισμένα κοσμοπολιτικά συστήματα θεώρησαν ότι μπορούν, διά της βίας, να αλλάξουν τον άνθρωπο και τις κοινωνίες. Αυτά, απέτυχαν παταγωδώς.
Η νεότερη επιστήμη αδιαφόρησε για τον άνθρωπο, για την ψυχική, πνευματική και ηθική του τελειοποίηση. Αντίθετα, επιδόθηκε στην έρευνα των φυσικών φαινομένων και στην τεχνική εφαρμογή των γνώσεων που προέκυπταν από αυτά. Με τον τρόπο αυτό έθεσε πολλές ανακαλύψεις και κατακτήσεις στην υπηρεσία του ανθρώπου και παράλληλα προχώρησε στη διερεύνηση της ύλης, της ζωής και του Σύμπαντος.
Τα σημερινά αδιέξοδα
Αποτέλεσμα αυτής της πορείας ήταν, κατά την άποψη πολλών, η αιτία να οδηγηθεί ο κόσμος στα σημερινά αδιέξοδα, περιβαλλοντικά, οικονομικά, πολιτιστικά και ηθικά.
Έτσι, δόθηκαν σε έναν ον ψυχικά, ηθικά και πνευματικά ατελές δυνάμεις που άλλοτε ανήκαν μόνο στη σφαίρα του Ηλιου. Κλήθηκε να τις χειριστεί στη γη χωρίς να έχει αποκτήσει πάντοτε την απαιτούμενη ωριμότητα. Συχνά εξακολουθεί να ενεργεί όχι με τη λογική, την ηθική και τη δύναμη του πνεύματος, αλλά υπό την επίδραση πρωτόγονων ενστίκτων και δογματικών αντιλήψεων.
Επομένως, ήταν επόμενο να συμβούν σοβαρά και τραγικά λάθη στους μετέπειτα αιώνες — από τους θρησκευτικούς και πολιτικούς φανατισμούς έως τους αιματηρούς πολέμους, τις επαναστάσεις και τις μαζικές μεταναστεύσεις — και ιδίως κατά τον τελευταίο αιώνα των μεγάλων επιστημονικών ανακαλύψεων και της ταχύτατης μεταβολής του τρόπου ζωής.
Για παράδειγμα, η πυρηνική τεχνογνωσία και τα πυρηνικά όπλα βρέθηκαν στα χέρια κρατών και ηγεσιών που τα χρησιμοποιούν ως μέσα απειλής κατά άλλων λαών. Σήμερα η ανθρωπότητα προχωρεί και σε ένα νέο εργαλείο, την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για ωφέλιμους όσο και για καταστροφικούς σκοπούς.
Όπως ακριβώς ένα μαχαίρι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κόψει ψωμί ή για να αφαιρέσει μια ανθρώπινη ζωή, έτσι και κάθε μεγάλη ανακάλυψη εξαρτάται από τα χέρια και τις προθέσεις εκείνου που τη χρησιμοποιεί. Σε αυτό το σημείο έχουμε φθάσει σήμερα και πολλοί θεωρούν ότι ο κατήφορος δεν έχει τέλος.
Η Πρώτη Αιτία
Ωστόσο, ελάχιστοι ερευνούν την αιτία των πραγμάτων, την «Πρώτη Αιτία» για την οποία μίλησαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι. Οι περισσότεροι αναλώνονται στην επιφανειακή αντιμετώπιση των συνεπειών του κακού. Όμως, από ένα κακό έπονται πολλά άλλα και έτσι ο κόσμος βυθίζεται ολοένα περισσότερο στο χάος και την παρακμή.
Παράδειγμα αποτελεί ο φόνος του δεκαπεντάχρονου στην Καλλιθέα από δεκαεπτάχρονο δράστη. Πολλοί έσπευσαν να αναζητήσουν ευθύνες στους κρατικούς μηχανισμούς. Λιγότεροι αναφέρθηκαν στον ρόλο της οικογένειας, της παιδείας, της μικρής οθόνης και, κυρίως, του διαδικτύου, το οποίο συχνά μεταδίδει στα παιδιά πρότυπα βίας, εγκληματικότητας και αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.
Κατά την άποψη αυτή, εάν η σημερινή νεολαία ελάμβανε βαθύτερη ανθρωπιστική και ελληνική παιδεία, θα ήταν περισσότερο θωρακισμένη με την αρετή και λιγότερο ευάλωτη στις αρνητικές επιρροές του καιρού μας. (25/6/26)
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org