Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
Οι Σαυρομάτιδες Αμαζόνες κατάγονταν, σύμφωνα με την παράδοση, από τις Θεμισκύριες Αμαζόνες. Σε μία εκστρατεία του Ηρακλή ή του Θησέως, οι Έλληνες έστειλαν τρία πλοία στον Εύξεινο Πόντο με αιχμάλωτες Αμαζόνες. Εκείνες στασίασαν, σκότωσαν τους φύλακες και τους ναύτες και, επειδή δεν γνώριζαν την τέχνη της ναυσιπλοΐας, τα πλοία έμειναν ακυβέρνητα στην ορμή των κυμάτων και των ρευμάτων.
Τελικά εξόκειλαν στη Μαιώτιδα λίμνη. Εκεί οι Αμαζόνες αποβιβάστηκαν σώες, άρπαξαν πολλά άλογα και λεηλάτησαν τη σκυθική χώρα.
Μίξη Σκυθών και Αμαζόνων Οι Σκύθες αιφνιδιάστηκαν και αγνοούσαν πώς αυτές οι γυναίκες διαφορετικού γένους βρέθηκαν στη χώρα τους. Όταν συνέλαβαν μερικές αιχμαλώτους, αντιλήφθηκαν ότι ήταν γυναίκες και θαύμασαν την τόλμη και την πολεμική τους ικανότητα. Για τον λόγο αυτό επιθυμούσαν να τεκνοποιήσουν μαζί τους.
Όταν πληροφορήθηκαν τον αριθμό τους, έστειλαν ανάλογο σώμα νέων ανδρών πλησίον τους και παρακολουθούσαν τις κινήσεις τους χωρίς να τις ενοχλούν. Μετά από λίγο καιρό οι Αμαζόνες ξεθάρρεψαν και έβγαιναν το μεσημέρι από το στρατόπεδό τους ανά δύο, περιφερόμενες γύρω από το στρατόπεδο των νέων.
Τότε και οι νέοι ξεθάρρεψαν, ήρθαν σε επαφή μαζί τους και έγιναν φίλοι. Σύντομα τα δύο στρατόπεδα ενώθηκαν σε ένα και κάθε νέος έλαβε ως σύζυγο τη γυναίκα που είχε γνωρίσει πρώτη. Οι γυναίκες έμαθαν τη γλώσσα των ανδρών, αλλά οι άνδρες δεν μπόρεσαν να μάθουν τη γλώσσα των γυναικών.
Αργότερα οι άνδρες τις κάλεσαν να έρθουν στους γονείς τους, αλλά εκείνες δεν δέχθηκαν. Δεν θα μπορούσαν, όπως έλεγαν, να συνυπάρξουν με τις γυναίκες του τόπου ούτε να συμβιώσουν με τους συγγενείς των ανδρών τους, διότι προηγουμένως είχαν βλάψει τη χώρα τους και υπήρχε πάντοτε ο φόβος εκδίκησης.
Τότε αναχώρησαν μαζί με τους άνδρες τους, πορευόμενοι επί τριήμερον προς ανατολάς του Τανάιδος ποταμού και άλλο τόσο προς βορράν της Μαιώτιδος λίμνης.
Εκεί εγκαταστάθηκαν τελικά οι Σαυρομάτες και οι απόγονοί τους. Διαφύλαξαν, έστω και παραφθαρμένη, τη γλώσσα των προγόνων τους, καθώς και το διαιτολόγιο και τα ήθη και έθιμα των Σκυθών, διότι οι γυναίκες δεν έμαθαν ποτέ πλήρως τη γλώσσα των ανδρών τους.
Οι γυναίκες στις εκστρατείες συνόδευαν τους άνδρες τους και πολεμούσαν έφιππες, φέροντας ανδρική στολή και πολεμώντας στο πλευρό τους. Γι’ αυτό και οι μετακινήσεις τους ήταν οικογενειακές στο σύνολο της φυλής.
Οι παρθένες παρέμεναν ανύπανδρες έως ότου σκοτώσουν κάποιον άνδρα στον πόλεμο. Οι Σκύθες ονόμαζαν τις Αμαζόνες «ανδροκτόνες».
Σχολιασμός
Αυτά αναφέρει ο Ηρόδοτος για τη γένεση των Σαυροματών και τη σύνδεσή τους με τις Αμαζόνες. Η αφήγηση αυτή περιλαμβάνεται κυρίως στις «Ιστορίες» του και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρχαίες παραδόσεις για τις πολεμίστριες γυναίκες της στέπας.
Οι Σαυρομάτες πίστευαν στον Δία και λάτρευαν ιδιαιτέρως την Άρτεμη και τον Άρη.
Στην παράδοση αυτή υπάρχουν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα λαογραφικά και κοινωνιολογικά στοιχεία:
- οι γυναίκες πολεμούν έφιππες μαζί με τους άνδρες,
- οι μετακινήσεις είναι οικογενειακές και όχι μόνο στρατιωτικές,
- οι γυναίκες διατηρούν ξεχωριστή γλώσσα και έθιμα,
- και υπάρχει τελετουργική σύνδεση γάμου και πολεμικής ανδρείας.
Πολλά από αυτά τα στοιχεία για τους σκυθοσαρματικούς λαούς επιβεβαιώνονται από αρχαιολογικά ευρήματα. Σε αρκετούς τάφους της στέπας έχουν βρεθεί γυναίκες θαμμένες με τόξα, δόρατα, άλογα και πολεμικό εξοπλισμό.
Γι’ αυτό αρκετοί σύγχρονοι ιστορικοί θεωρούν ότι πίσω από την ελληνική παράδοση των Αμαζόνων υπήρχε πραγματικό ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο και όχι απλώς μυθοπλαστική επινόηση.
Οι Σκύθες μετακινούνταν «συν γυναιξί και τέκνοις», δηλαδή ολόκληρη η φυλή μετακινούνταν μαζί. Τον χειμώνα κατευθύνονταν νοτιότερα, σε ηπιότερα κλίματα, μαζί με τα κοπάδια τους, ενώ το καλοκαίρι μετακινούνταν βορειότερα. Θεωρούνται κατεξοχήν λαοί της στέπας.
Το γεγονός αυτό δείχνει έναν νομαδικό πολιτισμό διαφορετικό από τις κλασικές ελληνικές πόλεις-κράτη. Οι γυναίκες συμμετείχαν περισσότερο στη δημόσια και πολεμική ζωή απ’ ό,τι στον μεσογειακό κόσμο.
Οι Αμαζόνες ονομάζονταν «ανδροκτόνες» Τούτο συνδέεται με τον φόβο αλλά και τον θαυμασμό που προκαλούσαν στους Έλληνες.
Οι Σκύθες πρόσφεραν θυσίες στον Άρη, γεγονός που τους διαφοροποιούσε από τους Έλληνες, οι οποίοι τιμούσαν ιδιαιτέρως τον Ξένιο Δία, προστάτη της φιλοξενίας και των ξένων. Οι διαφορετικοί τρόποι ζωής και οι πολιτισμικές αντιλήψεις συνέβαλαν στη διαμόρφωση αντιπαλότητας μεταξύ των δύο κόσμων.
Προβλήματα με τους Ρομά . Η μετάβαση από έναν νομαδικό τρόπο ζωής σε έναν πιο οργανωμένο αστικό πολιτισμό υπήρξε ιστορικά δύσκολη για πολλούς λαούς, και για τους Ρομά, οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες κοινωνικής ενσωμάτωσης, με αποτέλεσμα την ροπή ορισμένων στην παρανομία, την κλοπή, ληστεία , τα ναρκωτικά , το οργανωμένο έγκλημα κ.α
Φαινόμενα παραβατικότητας στην Κρήτη Παρατηρούνται σε ορισμένες ορεινές και απομονωμένες περιοχές της Κρήτης , όπως παράνομες πράξεις ( αυτοδικία , οπλοχρησία, έντονη παραβατικότητα, παράνομος πλουτισμός, εμπόριο ναρκωτικών) , που συνδέονται με την απομόνωση, έντονος τοπικισμό , τις πρωτόγονες συνήθειες(βεντέτα ) την ιστορική δυσπιστία προς το κράτος και την κακώς εννοούμενη ελευθερία. Παρόμοια φαινόμενα προσαρμογής έχουν και οι μετανάστες στις χώρες υποδοχής των και δημιουργούν έντονα φαινόμενα εγκληματικότητας , παραβατικότητας , η οποία δημιουργεί ανασφάλεια στους πολίτες. (22/5/26)
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org