Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων

Η ανθρωπότητα παρακολουθεί με αγωνία τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν και διερωτάται πότε και πώς θα λήξει. Η μόλυνση στον κλειστό Περσικό Κόλπο είναι ανεξέλεγκτη, τεράστιες στήλες καπνού σκοτεινιάζουν τον ουρανό ακόμη και πάνω από τα άλλοτε ηλιόλουστα και πλούσια εμιράτα, ενώ στο Ιράν η κατάσταση είναι δραματικότερη. Το Ισραήλ βομβαρδίζεται σφοδρά και ο Λίβανος κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέα Γάζα.

Οι νεκροί αυξάνονται και οι καταστροφές είναι ανυπολόγιστες. Η διακοπή της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Στενά του Ορμούζ εκτόξευσε τις τιμές ενέργειας και προκάλεσε παγκόσμια αναστάτωση. Η δικαιολογία ότι «απετράπη πυρηνικός πόλεμος» δεν πείθει.

Αν οι ηγέτες πυρηνικών δυνάμεων σκέφτονται τόσο επιπόλαια, τότε το μοιραίο μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Τι θα γινόταν αν μια τέτοια πολιτική εφαρμοζόταν απέναντι σε χώρες όπως η Ρωσία ή η Κίνα; Και ενώ αγνόησε τους Ευρωπαίους συμμάχους, τώρα ζητά τη συνδρομή τους για τα Στενά του Ορμούζ.

Η αλαζονεία και η έλλειψη στρατηγικής σκέψης ενός ηγέτη υπερδύναμης μπορούν να οδηγήσουν την ανθρωπότητα σε μη αναστρέψιμες καταστάσεις. Ανακύπτουν εύλογα ερωτήματα: είναι κατάλληλος για τέτοια θέση κάποιος χωρίς επαρκείς γνώσεις στρατηγικής, γεωπολιτικής και ιστορίας; Και αν παρακάμπτει τους ειδικούς, δεν θα έπρεπε να υπάρχουν θεσμικές δικλείδες ασφαλείας;

Ο σύγχρονος άνθρωπος βιώνει φόβο και αβεβαιότητα. Η περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου και των θεσμών, η πλεονεξία και ο εθισμός στη βία ενισχύουν τη στρατιωτική ισχύ και υποβαθμίζουν τη διπλωματία.

Τίθενται σοβαρά ερωτήματα:

• Μήπως προετοιμάζεται ένα ευρύτερο παγκόσμιο πολεμικό σκηνικό;
• Μήπως οι συγκρούσεις λειτουργούν ως δοκιμές νέων οπλικών συστημάτων;
• Μήπως η τακτική «αποκεφαλισμού ηγεσίας» αποτελεί πρότυπο για μελλοντικές συγκρούσεις μεγάλης κλίμακας;

Η παράκαμψη της διπλωματίας είναι δυσοίωνη. Έχουμε φτάσει στο παράδοξο οι στρατιωτικοί να φοβούνται τον πόλεμο γνωρίζοντας τις συνέπειές του, ενώ πολιτικοί, συνδεδεμένοι με συμφέροντα πολεμικών βιομηχανιών και ενέργειας, να τον ευνοούν.

Αν αυτή η πορεία δεν ανακοπεί, δεν αποκλείεται μια γενικευμένη καταστροφή. Ένας πυρηνικός πόλεμος θα οδηγούσε την ανθρωπότητα σε ανελευθερία, φτώχεια, κοινωνική διάλυση και ασθένειες. Σε ένα τέτοιο σκοτεινό περιβάλλον, ο ίδιος ο πόλεμος ίσως φανεί ως «λύτρωση» για όσους επιβιώσουν.

Η ιστορία δείχνει ότι όταν η ανθρωπότητα απομακρύνεται από αξίες και αρχές, βυθίζεται σε περιόδους παρακμής. Η σημερινή κρίση —ενεργειακή, διατροφική, περιβαλλοντική— μαζί με τις μεταναστευτικές ροές και την αποσταθεροποίηση των συνόρων οδηγεί σε σύγκρουση και πιθανή διάλυση του υπάρχοντος κόσμου.

Η Δύση, που υπήρξε πυλώνας δημοκρατίας και σταθερότητας, εμφανίζεται πλέον ως παράγοντας αστάθειας. Έχει διαιρεθεί εσωτερικά και παρουσιάζει υστέρηση σε παραγωγή και τεχνολογία, ενώ διατήρησε κυρίως τον τομέα των υπηρεσιών. Παρότι ακόμη διαθέτει ισχυρό οπλοστάσιο, αυτό δεν θα αποτελεί για πάντα πλεονέκτημα.

Πολλοί πλέον στρέφουν το βλέμμα τους προς άλλες δυνάμεις, όπως η Κίνα. Οι συνεχείς και δαπανηροί πόλεμοι, βασισμένοι στην πεποίθηση στρατιωτικής υπεροχής, εντείνουν τον φόβο: μήπως η δυνατότητα αιφνιδιαστικών πληγμάτων οδηγήσει σε ευρύτερες συγκρούσεις με μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις;

Ίσως οι σημερινοί πόλεμοι να αποτελούν προετοιμασία — δοκιμές για ακόμη μεγαλύτερες αναμετρήσεις στο μέλλον.(18/3/26)

Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδη                                              Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
http://www.amphiktyon.blogspot.com  

 http://www.amphiktyon.org