Του Ευριπίδου (Ηρακλ. Μαινόμ. 10 )
Και των ανθρώπων όμως τα κακά κουράζονται
Και των ανέμων οι πνοές δεν έχουν πάντοτε
Την ίδια δύναμη και , όσοι ευτυχούν
δεν μένουν ως το τέλος ευτυχείς
γιατί στον κόσμο όλ’ αλλάζουνε
Για τούτο εκείνος πάει πάντα πιο καλά
Πόχει το στήριγμα την ελπίδα
Δειλού ανθρώπου είναι ν’ απελπίζεται
Του Αρχιλόχου:
Κανένα πράγμα δεν είν’ απροσδόκητο
γιατί τίποτα δεν είναι ν’ απορείς
ουδέ να παίρνεις όρκο πως δεν γίνεται
Αφού ο Δίας ο πατέρας των Ολύμπιων
μπορεί του Ήλιου του λαμπρού το φως να κρύψει
και έτσι το μεσημέρι να το κάνει νύχτα
και τότε τους ανθρώπους πιάνει κρύος φόβος
Για τούτο κάθε τι οι άνθρωποι πιστεύουν
και τίποτα δεν είναι που να μην ελπίζουν
Ότι λοιπόν κι’ αν βλέπεις μην παραξενεύεσαι
μήτε κι’ αν δεις κάποτε τα άγρια τα θηρία
που τόσο ευχάριστο τους είναι το βουνό
τη θέση τους ν’ αλλάξουνε με τα δελφίνια
και να τους είναι πιο αγαπητός από την στεριά
ο πόντος με τα βουερά τα κύματα του
Του Ησιόδου(Εργα και Ημέραι 96)
Κι’ έμεινε μέσα στο πιθάρι μόνη η ελπίδα
Και δεν πετάχτηκε έξω
Γιατί επρόφθασε και έκλεισε το στόμα
Παρατηρήσεις:
1/ Ποτέ σε όλο μου το βίο δεν μου έλλειψε η Ελπίδα. Τις δυσκολίες παρομοιάζω με κύματα, μικρά και μεγάλα. Τα μικρά τα περνάς με ευκολία , στα μεγάλα χρειάζεται δύναμη και αγώνα να μη σε βάλουν κάτω και σε πνίξουν. Είδα ανθρώπους που με την ελπίδα νίκησαν τις δύσκολες καταστάσεις και άλλους που έδωσαν τέρμα της ζωής τους
2/ Όλο το βίο δεν είναι δυνατόν να τον περάσεις ομαλά και τούτο γιατί όπως λέει και ο ποιητής «όλα αλλάζουν» και ενώ ήσουν στην κορυφή πέφτεις στον πάτο . Τότε πρέπει να καθήσεις να σκεφτείς πως μπορείς πάλι να ανέβεις , αν όχι στο ίδιο επίπεδο αλλά σε άλλο . Αυτό αντιμετώπισα μετά την αποστρατεία μου και έκανα επανεκτίμηση της νέας καταστάσεως και των δυνατοτήτων μου και χάραξα μια νέα πορεία εντελώς διαφορετική με τις ίδιες όμως αξίες και με διαφορετική στρατηγική.
3/ Ο αρχαίος ποιητής Ησίοδος αναφέρει το μύθο της Πανδώρας , της πρώτης γυναίκας που έπλασαν οι θεοί και την έδωσαν στο Επιμηθέα αδελφό του Προμηθέα. Εκείνη αθεράπευτα περίεργη , άνοιξε τον πίθον όπου ήταν κλεισμένα όλα τα δεινά της ανθρωπότητας (κατ’ άλλους μύθους τα αγαθά) Και όλα έφυγαν πλην της Ελπίδας
4/ Ποτέ λοιπόν μην χάνετε την ελπίδα σας γιατί όλα αλλάζουν και κάτι που ήταν αδύνατον γίνεται δυνατόν . Αλλά και το άτομο ωριμάζει και διαχειρίζεται καλύτερα τη ζωή του. Όταν φιλοσοφήσει βαθιά τότε πέφτει στην Αταραξία οπότε δεν έχει ανάγκη πλέον την ελπίδα γιατί γνωρίζει πλέον την πραγματικότητα και την αντιμετωπίζει ατάραχος , ακόμη και τον θάνατο.
5/ Η αναφορά του Αρχιλόχου στην αλλαγή που μπορεί να φέρει ο Δίας στη φύση όλη το βλέπουμε και το αντιμετωπίζουμε στην σύγχρονη εποχή. Λ.χ ποιος πριν από 50 χρόνια μπορούσε να βρει άγρια πουλιά του λόγγου να βόσκουν στο γρασίδι της πλατείας πλάι στον άνθρωπο , ή και αρκούδες και αγριογούρουνα να μπαίνουν στα χωριά για να βρούν λίγο φαγητό. Και τούτο γιατί έφυγαν οι άνθρωποι από τα χωριά και την γεωργική εργασία και τους έλλειψε η τροφή. Η ανάγκη κινεί το παν και επιβάλλεται ακόμη και στους θεούς
6/ Dum spiro spero: όσο αναπνέω (ζω) ελπίζω. Αποτελεί παραφθορά των φράσεων δύο αρχαίων συγγραφέων: του Θεόκριτου, που στο έργο του Ειδύλλια έγραψε την φράση «ἐλπίδες ἐν ζωοῖσιν, ἀνέλπιστοι δὲ θανόντες» και του Ρωμαίου ρήτορα Κικέρωνα, που είπε την φράση «dum anima est, spes esse dicitur», δηλαδή « όσο υπάρχει ψυχή, λέγεται ότι υπάρχει ελπίδα»
7/ Οι Ελληνες γνώριζαν , από την πανάρχαια εποχή των Ορφικών τις εκλείψεις του Ηλίου και της Σελήνης, καθώς και τις κινήσεις των αστέρων, όπως αναγράφεται στα Ορφικά (12/7/25)
*Αμφικτύων ο Υποστράτηγος ε.α Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
amphiktyon@gmail.com
http://amphiktyon.blogspot.com/
https://amphiktyon.org
Όποιος επιθυμεί να διαγραφεί να επιστρέφει το παρόν με την ένδειξη
«διαγραφή» «σύμφωνα με το άρθρο 14 του νόμου 2672/98